Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü nerelerde hizmet vermektedir?

        Tarım Reformu Genel Müdürlüğü; 3083 Sayılı Kanun hükümleri gereğince Bakanlar Kurulu Kararı ile Tarım Reformu Uygulama Alanı ilan edilen alanlarda hizmet vermektedir.


Soru 2:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce yürütülen hizmetlerin hukuki dayanağı nedir?

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce yürütülen hizmetler 3083 sayılı Kanunla düzenlenmiş olan hizmetlerdir. 3083 sayılı Kanun’da, ruhunu Anayasa’nın “Toprak mülkiyeti” başlıklı 44 üncü maddesinden almıştır. Anayasanın 44. maddesinde; “Devlet, toprağın verimli ve ekonomik olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek ve topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçilikle uğraşan köylüye toprak sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alır. Kanun, bu amaçla, değişik tarım bölgeleri ve çeşitlerine göre toprağın genişliğini tespit edebilir. Topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçiye toprak sağlanması, üretimin düşürülmesi, ormanların küçülmesi ve diğer toprak ve yer altı servetlerinin azalması sonucunu doğuramaz. Bu amaçla dağıtılan topraklar bölünemez, miras hükümleri dışında başkalarına devredilemez ve ancak dağıtılan çiftçilerle mirasçıları tarafından işletilebilir. Bu şartların kaybı halinde, dağıtılan toprağın Devletçe geri alınmasına ilişkin esaslar kanunla düzenlenir”. hükmüne sahiptir.


Soru 3:
Uygulama Alanı nedir?

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü; 3083 sayılı Kanunun içeriğinde verilen hizmetleri yürütmek amacıyla, bu hizmetlerin yapılacağı alanları belirleyerek Bakanlar Kurulu Kararı ile Resmi Gazete’de ilan edilen alanlarda faaliyetlerini yürütmektedir. Resmi Gazetede ilan edilen bu alanlara Uygulama Alanı denilmektedir.


Soru 4:
Uygulama Alanı etüt kriterleri nelerdir?

Uygulama Alanı ilan edilmesi istenilen yerlere yönelik olarak yapılacak etüt çalışmalarında;

1-Sulanan ve sulamaya açılacak araziler,

3-Hazine arazisi varlığı,

4- Kadastrosu tamamlanmış olan alanlar,  

5-Ekonomik üretime imkân vermeyecek şekilde küçülmüş ve parçalanan alanlar,

6-Toprağın verimli şekilde işletilmesini engelleyen problemli alanlar,

7-Uygulama Alanı ilan edilmesinde Kamu Yararı sağlanacak alanlar,

kriterlerine göre değerlendirilerek etüt çalışmaları yürütülmektedir.


Soru 5:
Etüt sonrası uygulama alanı ilanı süreci nedir? Süreç hakkında nasıl bilgi alınabilir?

Hazırlanan etüt raporları, Destekleme Daire Başkanlığınca incelenir. 3083 sayılı Kanun kapsamında yapılacak hizmetlerin yürütülmesi amacıyla Kararname taslağı hazırlanarak Bakanlar Kurulu Kararı alınması için Tarım Bakanlığına gönderilir. Bakanlıktan, Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğüne gönderilen Kararname, Bakanlar Kurulu Kararının alınmasının akabinde Resmi Gazetede yayınlanmasıyla bu alanlardaki çalışmalar başlatılır. Uygulama alanı ilan edilmiş olan alanın bağlı olduğu Bölge Müdürlüğümüze veya Genel Müdürlüğümüze (Bölge müdürlüklerimizin listesi ve adresleri sitemizde bulunmaktadır) dilekçe kanunu kapsamında yazacağınız dilekçeyle veya bilgi edinme başvurusuyla bu konudaki çalışmaların hangi aşamada olduğu öğrenilebilir.


Soru 6:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün hedefi nedir?

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün hedefi; Kırsalı; Çalışan, Üreten, Yaşanan ve Korunan Alanlar Haline Getirmektir.


Soru 7:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nce yürütülen hizmetler nelerdir?

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce;

- Arazi Toplulaştırma Çalışmaları,

- Sulama ve  Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri,

- Arazi Dağıtımı  (çiftçiyi topraklandırma),

- Arazi Islahı,

- Arazi Kiralama,

- Toprak Etüt ve Haritalama,

- Arazi Kullanım Planlaması,

- Köy İmar Planlaması ve Köy Gelişim Alanlarının Tespiti,

- İdari Bağlılık,

- Çiftçi Eğitimi ve Bitki Adaptasyonu,

- Tarım Dışı Amaçla Kullanım ve Satış İzinleri gibi 3083 sayılı Kanunda belirtilen hizmetler yürütülmektedir.


Soru 8:
Arazi toplulaştırması nedir?

Arazi toplulaştırması; Çeşitli nedenlerle ekonomik olarak tarımsal faaliyetleri yapmaya imkan vermeyecek biçimde veya toprak muhafaza ve zirai sulama tedbirlerinin alınmasını güçleştirecek derecede parçalanmış, dağılmış, bozuk şekilli parsellerin bir araya getirilerek daha düzenli parseller halinde tarla içi geliştirme hizmetleri ile birlikte modern tarım işletmeciliği esaslarına uygun faaliyette bulunulmasını sağlayacak yapıya kavuşturularak planlanması ve  uygulanması işlemidir.


Soru 9:
Arazi toplulaştırmasında amaç nedir?

Arazi toplulaştırmasının amacı, daha az zaman, işgücü ve sermaye kullanımı ile üretim faktörlerinden en iyi biçimde yararlanarak tarımsal üretimi ve tarım işletmelerinin verimliliğini artırmak ve kırsal kesimdeki nüfusun hayat standartlarını yükseltmektir. Arazi Toplulaştırması bir yönüyle de Kadastronun yenilenmesi demektir.


Soru 10:
Arazi toplulaştırmasını zorunlu kılan nedenler?

Arazi toplulaştırmasını zorunlu kılan nedenler şunlardır :

a) Arazi parçalanmasının tarım işletmelerinde işgücü, girdi, sermaye ve üretim kayıplarını artırması,

b) Arazilerin bir kısmının mevcut servis yolları, sulama ve drenaj kanallarından yararlanamaması,

c) Parsellerin miras yoluyla bölünmesi veya şekillerinin bozuk olması,

d) Sulama, toprak muhafaza veya devlet yolu gibi projelerle yeni kanal ve yollarla parsellerin daha da parçalanması,

e)Topoğrafik yapının  parsel sınırlarına bağlı kalmaksızın arazi tesviyesini gerektirmesi

f) Sulama, karayolu, otoyol ve demiryolu gibi kamu yatırımlarında kamulaştırma bedellerinin yüksekliği vb. gerekçelerden biri veya birkaçının bir arada mevcut olması arazi toplulaştırmasını gerekli kılmaktadır.


Soru 11:
Arazi toplulaştırmasının faydaları nelerdir?

Arazi toplulaştırması ile;

-Tarımsal verim artışı sağlanır..

-Toprakların bölünmesi ve küçülmesi önlenir.

-Yol, sulama ve tahliye kanalları vb. her türlü fiziki tesislerin ve genel olarak Tarla İçi Geliştirme Hizmetlerinden (TİGH) vatandaşların eşit oranda etkilenmesi ve yararlanması sağlanır.

-Üretilemeyen kaynak olan toprak; korunur ve geliştirilir.

-Mevcut tarihi ve kültürel alanların korunması sağlanır.

-Köy yerleşim yerlerinin iyileştirilmesine ve geliştirilmesine katkı sağlar.

-Kadastro yenilenir.

-Kırsal alanda sosyal huzur ve “İşletme Bütünlüğü” sağlanır.


Soru 12:
Arazi Toplulaştırma çalışmalarının aşamaları nelerdir?

Arazi toplulaştırma çalışmaları;

- Toplulaştırma alanının tespiti

- Sabit  tesislerin tespiti

- Mülkiyet bilgilerinin oluşturulması

- Harita veri tabanının oluşturulması

- Arazi derecelendirilmesi

- Yeni parselasyon bloklarının oluşturulması

- Çiftçi tercihlerinin alınması

- Toplulaştırma projelerinin yapılması ve itirazların incelenmesi

- Yeni  parselasyon planlarının araziye aplikasyonu

- Tescil ve yer teslimi aşamalarından oluşmaktadır.


Soru 13:
Toplulaştırma çalışmaları sadece bir köye yönelik mi uygulanır?

Hayır.  Toplulaştırma çalışmaları; Köy, belde veya havza esas alınarak o yerin  sınırları içerisindeki gerçek ve tüzel kişilere ait arazide  uygulanır. Bazı hallerde bir köyün tapulama sınırları içerisinde  kalan arazisinin bir bölümünde de toplulaştırma uygulanabilir.


Soru 14:
Arazi Toplulaştırma çalışmalarının vatandaşa maliyeti nedir?

Toplulaştırma çalışmaları vatandaşa mali bir külfet getirmemektedir. Tüm masraflar Bütçeden karşılanmaktadır. Ancak kanal ve yol gibi ortak kullanım alanları için ortalama % 5 -6 ya varan kesintiler yapılmaktadır.


Soru 15:
Çiftçiler istemese de toplulaştırma yapılabilir mi?

Evet yapılabilir. Öncelikle çiftçilerin muvafakatine dayalı toplulaştırma yapılması esastır. Ancak kamu yararı söz konusu olduğunda  zorunlu toplulaştırma yapılabilmektedir. 3083 sayılı Kanun bu yetkiyi Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne vermiştir.


Soru 16:
Sabit tesisler (bahçe, ev, artezyen, bağ vs.) toplulaştırma çalışmalarında nasıl değerlendirilir?

Toplulaştırma alanı ile birlikte mahalline gidilerek, sabit tesisler tutanakla belirlenerek toplulaştırma çalışmalarında dikkate alınır. Yeni parselasyon planlamasında sabit tesisler dikkate alınarak maliklerine verilir.  Ancak toplulaştırma ilanından sonra yapılan sabit tesisler dikkate alınmaz.


Soru 17:
Arazi toplulaştırmasında İntikalleri yapılmamış parseller kimin adına tescil edilir?

Tapu kimin adına ise toplulaştırma sonucundaki yeni parseller o kişi adına tescil edilir. Bu nedenle toplulaştırma öncesi veraseten intikallerin ilgili malikler tarafından yapılması ve iştirak halinde mülkiyetlerin müşterek mülkiyetlere dönüştürülmesi gerekmektedir.


Soru 18:
Hisseli parseller toplulaştırma çalışmalarında nasıl işlem görür?

 Hisseli parseller toplulaştırmada hisseler oranında ayrılarak müstakil parsel yapılır. Tapu kimin adına ise toplulaştırma sonucundaki yeni parseller o kişi adına tescil edilir. Bu nedenle toplulaştırma öncesi veraseten intikallerin ilgili malikler tarafından yapılması ve iştirak halinde mülkiyetlerin müşterek mülkiyetlere dönüştürülmesi gerekmektedir.


Soru 19:
Çiftçilerin muvafakatından neyi anlamalıyız?

Toplulaştırmanın yapılacağı proje alanındaki arazinin yarısından fazlasına malik bulunan ve sayıca maliklerin üçte ikisini (2/3) teşkil eden arazi sahibi çiftçilerin muvafakatı ile isteğe bağlı toplulaştırma yapılır. Bu karar proje alanındaki bütün malikleri bağlar.

Çifte ekseriyetin sağlanması için ilan süresince arazi maliklerinden yazılı muvafakat istenir. Çifte ekseriyet sağlandığı takdirde bu alan isteğe bağlı toplulaştırma alanı olarak tespit edilir Çifte ekseriyetin sağlanamaması halinde ise Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile zorunlu toplulaştırma kararı alınabilir.


Soru 20:
Köyümüzde/Kasabamızda toplulaştırma yapılmasını istiyoruz. Ne yapmalı? Nasıl ve nerelere başvurmalıyız?

Toplulaştırma talepleri konusunda kurumumuzca ferdi başvuru kabul edilmemektedir. Bu konudaki talepler köylerde muhtarlar, kooperatif, sulama birlikleri vasıtasıyla veya köy halkının yoğun katılımının olduğunun anlaşılabileceği toplu dilekçelerle; belde ve ilçelerde ise belediye başkanlıklarınca yapılabilir. Yapılacak başvurular Tarım Reformu Bölge Müdürlüklerine veya Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne yapılabilir.


Soru 21:
Bugüne kadar ne kadar miktarda arazi toplulaştırma çalışması yapıldı?

Bugüne kadar Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından yaklaşık 1 000 000 (Birmilyon) Hektar alanın toplulaştırma çalışması tamamlanmıştır. Bu alanlarda yeni parselasyon planları oluşturulmuş, çiftçiler yeni arazilerini ekip dikmeye başlamışlardır.


Soru 22:
Arazi toplulaştırma çalışmasında hedefiniz nedir?

Kurumumuz tarafından, özellikle 2002 yılından sonra toplulaştırma hizmetleri ödeneklerin elverdiği ölçüde hızlandırılmıştır. Bugün itibariyle  ekonomik sulanabilir arazi olan 7,5 milyon hektar ve kuru tarım alanı olan 5,5 milyon hektar olmak üzere toplam 13 milyon hektar alanın toplulaştırması yeterli mali, teknik ve idari kapasitenin sağlanması halinde 10 yılda bitirilmesi hedeflenmektedir.


Soru 23:
Arazi toplulaştırması hedefinin gerçekleşmesinin ekonomiye katkısı nedir?

Bu hedef gerçekleştirildiği taktirde; köy merkezi ile parseller arasındaki ulaşım kısaltılarak zaman ve yakıt tasarrufu sağlanacak olup, yapılan teknik hesaplara göre, toplam 14 milyon hektar arazinin toplulaştırması tamamlandığında yılda 2,1 milyar TL veya yılda 4,2 milyon ton ürün (buğday) kazanımı sağlanacaktır. Ayrıca; Tarım alanlarından kaynaklanan sera gazı salınımları da azalacaktır.


Soru 24:
Arazi dağıtımından kimler faydalanmaktadır?

 Uygulama Bölgelerinde, kanuni süresi içerisinde toprak talep beyannameleri ile birlikte istenen belgeleri eksiksiz olarak görevli komisyona teslim edenler, "Hak Sahipliğinin Tespitinde Aranacak Şartları" taşımaları halinde öncelik sırasına göre toprak dağıtımından faydalandırılırlar.


Soru 25:
Hak sahipliği tespitinde aranacak şartlar nelerdir?

Dağıtımda toprak, toprağı kendisinin işleyeceğini ve çiftçilik yapacağını taahhüt eden ve aşağıdaki şartları taşıyan kişilere verilir:

a) T. C. Vatandaşı olmak,

b) Mümeyyiz olmak,

c) Aile reisi olmak,

d) Toprak dağıtılacak yerde ikamet ediyor olmak

e) Bedeni noksanlığı bulunanlar ile 65 yaş üzerinde olanların, çiftçilik yapmaya mani halinin bulunmadığını Sağlık Kurulu raporu ile belgelemek,

f) Uygulama alanı ilan edilmeden önce Devletçe verilen arazi ile uygulama alanı ilan edildikten sonra sahibi olduğu araziyi satmak, hibe etmek vb. gibi herhangi bir sebeple elden çıkarmamış olmak

g) Kendisi, eşi ve reşit olmayan çocukların toplam arazi varlığı dağıtılacak toprak normunun altında olmak,

h) Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen suçlardan hüküm giymemiş olmak,

i) Geçimini çiftçilik yaparak sağlamak ve tarımda sigortalılık dışında Devlete ait bir sosyal güvenlik kuruluşunun mensubu olmamak.

 Ancak, Bakanlar Kurulu Kararına istinaden uygulama bölgelerine naklen iskan edilenlerde (h) bendi hariç herhangi bir şart aranmaz.


Soru 26:
Toprak dağıtımında hak sahipliği sıralamasında dikkate alınacak kriterler nelerdir?

Hak sahipliği sıralamasında dikkate alınacak kriterler;

a) Sahip olunan arazi miktarı,

b) Tahsil durumu,

c) Zirai eğitim,

d) Yaş durumu,

e) Medeni hali ve çocuk sayısı,

f) Bölgede oturma süresi,

g) Bölgede oturacak konutunun bulunması,

h) Üretim araçlarına sahip olması,

ı) Müstakil İşletme kurabilme şartlarına sahip olması,

gibi hususlar ile uygulama bölgesinin şartları da dikkate ‘alınarak Kamulaştırma Toplulaştırma ve Dağıtım Teknik talimatında belirlenen puanlama sistemine göre hak sahipliği sırası tespit edilmektedir.


Soru 27:
Hak sahibi olduktan sonra dağıtılan toprağın geri alınması gibi bir durum söz konusu olabilir mi?

Gerçeğe aykırı bilgi ve belgelerle hak sahibi olanlar, gerçeğin anlaşılması halinde, uygulamanın hangi safhasında olursa olsun hak sahipliğinden düşürülür. Bunların yerine, hak sahipliği listesinde yer alan yedekler, sırasıyla getirilir.


Soru 28:
Dağıtımı yapılacak toprağın bedeli nasıl tespit edilir ve ödemeler ne şekilde yapılmaktadır?

Dağıtılacak tarım topraklarının rayiç bedellerini tespit etmek üzere Bölge Müdürlüğünce üç kişiden teşekkül eden komisyon tarafından tespit edilen rayiç bedeller Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir. Ödemeler 4 yıl ödemesiz 10 eşit taksitte faizsiz olarak 10 yılda ödenir.


Soru 29:
Arazi kiralama işlemi nasıl yapılmaktadır?

Tarım Reformu Uygulama Alanı ilan edilen yerlerdeki Hazine arazisi; toplulaştırma, dağıtım, tahsis, değiştirme, iskan vb. işlemler tamamlanıncaya kadar, arazi dağıtımında hak sahiplerinde aranılan şartları taşıyan çiftçilere, Genel Müdürlükçe tespit edilen kira bedelleri üzerinden kiralanmaktadır. 


Soru 30:
Köy gelişme alanı olarak kullanılan arazisinin vasfı nedir?

Hazine arazisi ve mera alanlarından Hazine arazisine dönüşümü yapılan alanlar köy gelişme alanı olarak kullanılmaktadır.


Soru 31:
Hazine arazisi veya mera alanı olmayan yerlerde imar planı çalışmaları yapılmaktamıdır?

Hayır. Ancak, tescil harici alan var ise, buralarda da imar planı çalışmaları yapılabilmektedir.


Soru 32:
İmar planı sonucu üretilen konut parsellerinin köylüye verilmesinde hangi kriterler dikkate alınmaktadır? Herkes istediği parseli ve istediği sayıda parseli alabilmekte midir?

Köy İmar Planı uygulama çalışması sonucunda üretilen ve dağıtıma tabi tutulacak arsaların sayısı, arazi dağıtımından faydalanan çitçilerin sayısından az ise arsa tahsisinde çiftçinin köyde ikamet edebileceği evinin veya ev yapabileceği arsasının olup olmaması dikkate alınır. Bu kriter göz önüne alınarak şahıslara arsa tahsisi sıralamasında öncelik verilir.

Ancak, dağıtım yapılan köylerdeki Tahsis fazlası arsalar ve topraklandırma yapılmayan köylerde üretilen arsalar, İhalenin yapıldığı köy nüfusuna kayıtlı veya köyde tarım arazisi bulunduğuna ilişkin tapu senedini ibraz eden reşit ve mümeyyiz T.C.Vatandaşlarına 3083 sayılı Kanun’un 24. maddesinde yazılı suçlardan hüküm giymemiş olmaları şartı ile, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. Maddesi hükümlerine göre açık artırma yoluyla satılır veya bu arsalar hazinenin tasarrufuna bırakılabilir.

SULAMA ALANLARINDA ARAZİ DÜZENLENMESİNE DAİR TARIM REFORMU KANUNU    UYGULAMA YÖNETMELİĞİ    Madde 44 (Tahsis Usulleri)  Arsaların tahsisi, ilan süresi içinde hak sahipleri kendi aralarında anlaşarak müracaat ettikleri takdirde bu anlaşmaya uygun olarak, anlaşma sağlanamadığı takdirde ilan süresinin bitiminde Bölge Müdürlüğünce kura usulü ile yapılır. Kura çekiminden itibaren on gün içinde müşterek dilekçe ile müracaat edenlerin parselleri, karşılıklı olarak değiştirilebilir.


Soru 33:
Köy gelişme alanı büyüklüğüne nasıl karar verilmektedir?

Nüfus projeksiyonu, ihtiyaç duyulan konut ve tarımsal tesis ile sosyal tesisler, yol ve yeşil alan dikkate alınarak hesaplanmaktadır.


Soru 34:
En az ve en fazla konut parsel büyüklüğü nedir?

 Konut parsel büyüklüğü 400 ile 2000 m2 arasında değişmektedir.


Soru 35:
Alınan konut parseli üzerine bina yapımı ile ilgili zorunluluk var mıdır?

Satılan parseller üzerine satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde bina yapılması zorunludur.


Soru 36:
Alınan imar parselini başka birisine satma hakkı var mıdır?

Hak sahipleri bu yerleri 10 yıl müddetle başkalarına devir ve temlik edemezler. Bu hükümlere uymayanların arsaları geri alınır. Ödedikleri arsa bedelleri faizsiz olarak iade edilir.


Soru 37:
Arsa tahsislerinde alınan paranın mevzuattaki yeri nedir?

Yönetmeliğin 43. ve 44. maddeleri ile Köy Gelişme Alanı Uygulama Talimatı’nın 26. maddesi gereğince arsa tahsis edilmektedir. Ödemeler 10 yılda 10 eşit taksitle ve faizsiz olarak yapılmakta olup tahsis fazlası olan ve dağıtım yapılmayan yerlerde ise yönetmeliğin 45. maddesi gereği ihale usulü ile satılmaktadır.


Soru 38:
İmar uygulaması yapılan köylerde alt yapı uygulaması da (yol, su vb.) yapılmakta mıdır?

Uygulama alanı ilan edilecek olan alanda yapılan etüt çalışmalarında, mahallindeki muhtar ve ilgili şahısların görüşleri alınarak bu tür problemler tespit edilmekte ve ödenekler ölçüsünde alt yapıya ait problemlerin çözülmesine çalışılmaktadır.